Czy znacie to uczucie: wchodzicie do panelu administracyjnego WordPress, patrzycie na listę wtyczek i zdajecie sobie sprawę, że połowy z nich nie otwieraliście od miesięcy. A może nawet lat. „Może się przydać", mówicie sobie. „Ta jest darmowa, po co ją usuwać", dodajecie. I niepostrzeżenie stajecie się kimś, kogo w społeczności nazywa się plugin hoarder, czyli kolekcjonerem wtyczek.

Problemem nie jest ich liczba. Problemem jest to, że każda zbędna wtyczka to dodatkowe zapytanie HTTP, potencjalna dziura w bezpieczeństwie i dodatkowy powód do bólu głowy podczas aktualizacji. Przez lata pracy z WordPressem przetestowaliśmy setki wtyczek: do mediów społecznościowych, do cache’owania, do okien pop-up, do bezpieczeństwa. I wiecie co? Znaczna część z nich po prostu wisiała jako martwy balast. Poniżej przedstawiamy system, który pomoże Państwu przeprowadzić audyt, zostawić to, co naprawdę potrzebne, i bezlitośnie pozbyć się balastu.

💡 Szybki przegląd:

• Proszę przejść przez 7 niepokojących oznak kolekcjonera wtyczek i uczciwie ocenić swoją stronę
• Proszę stworzyć macierz przydatnych i zbędnych wtyczek według ich wpływu na zysk i szybkość
• Proszę wykonać pełną kopię zapasową i zmierzyć szybkość strony przed rozpoczęciem czyszczenia
• Proszę dezaktywować kandydatów do usunięcia pojedynczo i obserwować metryki przez 2-3 dni
• Proszę usunąć balast całkowicie, razem z pozostałościami danych w bazie

7 Niepokojących oznak kolekcjonera wtyczek

Uczciwa lista kontrolna. Proszę odpowiadać „tak" lub „nie", tylko bez samooszukiwania się.

1. Nie pamiętają Państwo, po co zainstalowali połowę wtyczek

Jeśli wtyczka jest aktywna, ale nie mogą Państwo od razu powiedzieć, jakie zadanie rozwiązuje i kiedy ostatnio korzystali Państwo z jej funkcjonalności, to czerwona flaga. Wtyczki istnieją po to, by realizować konkretne zadania, a nie powiększać kolekcję.

2. Odkładają Państwo aktualizację WordPressa z powodu przestarzałych wtyczek

Deweloper porzucił wtyczkę, nowa wersja WordPressa jest z nią niekompatybilna, a Państwo trzymają się starego silnika. W rezultacie są Państwo pozbawieni nowych funkcji, poprawek bezpieczeństwa i ryzykują pozostanie z dziurawą stroną.

3. Wtyczek jest więcej niż opublikowanych wpisów

Jest to szczególnie wymowne, jeśli strona działa już nie od miesiąca. Dwa tuziny wtyczek na blogu z pięcioma artykułami to nie przezorność, a zagracenie.

4. Aktualizacja wtyczek zamieniła się w oddzielne zajęcie

Kiedy na utrzymanie zoo wtyczek trzeba poświęcać kilka godzin tygodniowo, a nawet zatrudniać specjalistę, to Państwo karmią wtyczki, a nie one pracują na Państwa. Ironia polega na tym, że ten sam specjalista może w pierwszej kolejności zaproponować zmniejszenie ich liczby.

5. Mają Państwo zainstalowany „kombajn" dla jednej lub dwóch funkcji

Wielofunkcyjne, gigantyczne wtyczki to częsta pułapka. Jetpack, JetEngine lub podobne potwory oferują dziesiątki możliwości, ale jeśli używają Państwo tylko leniwego ładowania obrazków i statystyk odwiedzin, płacą Państwo zasobami serwera za przeważającą część niewykorzystywanego kodu. Proszę zastąpić kombajn parą lekkich, wyspecjalizowanych rozwiązań.

6. Na stronie zostały wtyczki, które „zastąpili Państwo lepszymi"

Jeśli znaleźli Państwo lepszy odpowiednik, proszę usunąć stary. Nie „dezaktywować na wszelki wypadek", tylko właśnie usunąć. Zdezaktywowana wtyczka nie wykonuje PHP, ale jej pliki leżą na serwerze, a tabele w bazie danych zajmują miejsce i spowalniają kopie zapasowe.

7. Mają Państwo zainstalowane wtyczki „na przyszłość"

„Jak uruchomię sklep internetowy, przyda się WooCommerce". „Jak zacznę wysyłkę newslettera, podłączę MailPoet". Dopóki to „jak" nie nastąpiło, wtyczki są martwym balastem. Proszę założyć dokument tekstowy z listą kandydatów i wracać do niego, kiedy realnie dojrzeją Państwo do zadania.

Dlaczego nadmiar wtyczek szkodzi stronie

Wielu rozumuje w ten sposób: wtyczka jest dezaktywowana, więc nie wpływa na stronę. To niebezpieczne uproszczenie. Nawet wyłączona wtyczka pozostawia po sobie pliki i wpisy w bazie danych, a działająca dodaje zapytania HTTP przy każdym ładowaniu strony. Przeglądarka odwiedzającego jest zmuszona pobierać zbędne skrypty i style, serwer zużywa czas procesora na przetwarzanie kodu, który nie jest Państwu potrzebny.

Wpływ szybkości ładowania na metryki biznesowe został potwierdzony wieloletnimi badaniami. Raport Portent z 2019 roku wykazał, że strony ładujące się w 1 sekundę konwertują trzykrotnie lepiej niż strony ładujące się w 5 sekund. Według danych Google prawdopodobieństwo odrzuceń na urządzeniach mobilnych rośnie o 32% przy wzroście czasu ładowania z 1 do 3 sekund. Każda zbędna wtyczka to milisekundy, które sumują się w sekundy.

Kwestia bezpieczeństwa jest jeszcze bardziej paląca. Według statystyk WPScan wtyczki są przyczyną ponad 90% znanych podatności WordPressa. Każda dodatkowa wtyczka to dodatkowy wektor ataku i kolejna pozycja na liście rzeczy do monitorowania i aktualizacji. Mniej wtyczek to mniejsza powierzchnia ataku.

Jest też trzeci aspekt: obciążenie poznawcze. Im więcej wtyczek Państwo obsługują, tym mniej uwagi dostają naprawdę ważne rzeczy: treść, design, strategia promocji. Panel administracyjny WordPressa powinien być narzędziem pracy, a nie składem zapomnianych eksperymentów.

Które wtyczki zasługują na miejsce na stronie

Zasada jest prosta: zostawiamy tylko to, co bezpośrednio lub pośrednio wpływa na osiąganie celów strony. Poniżej kategorie, od których naprawdę zależy wynik.

Wtyczki bezpieczeństwa

Bezpieczeństwo to nie miejsce na kompromisy. Zhakowana strona traci pozycje w wyszukiwarkach, podważa zaufanie odbiorców i kosztuje pieniądze na odbudowę. WP Ghost (wcześniej Hide My WP) maskuje oznaki działania strony na WordPressie, utrudniając automatyczne wyszukiwanie podatności przez atakujących, mamy szczegółową recenzję tej wtyczki. Zasada jest prosta: jedna dobra wtyczka bezpieczeństwa jest lepsza niż trzy przeciętne i jeszcze pięć dezaktywowanych „w odwodzie".

Wtyczki cache’owania i szybkości

Cache’owanie daje najbardziej odczuwalny wzrost szybkości ładowania spośród wszystkich rodzajów optymalizacji. Prawidłowo skonfigurowana wtyczka cache’ująca skraca czas generowania strony z kilku sekund do dziesiątek milisekund. Opublikowaliśmy szczegółowy poradnik konfiguracji W3 Total Cache, to jedno z najbardziej elastycznych i najpotężniejszych narzędzi do cache’owania. Jedna wtyczka cache’ująca jest uzasadniona zawsze. Dwie, prawie nigdy.

Wtyczki do angażowania użytkowników

Przyciski społecznościowe, bloki „Udostępnij", widżety rekomendacji, jeśli przynoszą ruch, pracują na Państwa korzyść. Zebraliśmy listę 35 najlepszych wtyczek do mediów społecznościowych, proszę wybrać jedną lub dwie, które najlepiej pasują do designu, a resztę usunąć. Cztery zestawy przycisków „Udostępnij" od różnych deweloperów nie zwielokrotniają liczby udostępnień.

Wtyczki do konwersji i subskrypcji

Okna pop-up, magnesy na leady, formularze subskrypcji bezpośrednio wpływają na zysk. OptinMonster pozostaje jednym z liderów w tej niszy, jego testy A/B pop-upów i inteligentne wyzwalacze pokazują stabilnie wysoką konwersję. Mamy również zestawienie 8 najlepszych wtyczek do wyskakujących okienek. Zasada jest ta sama: jedno sprawdzone narzędzie zamiast zoo.

Jak zmierzyć wpływ wtyczek na szybkość ładowania

Bez liczb każde czyszczenie jest wróżeniem z fusów. Będą Państwo potrzebować narzędzia do pomiaru szybkości. Pingdom Tools i GTmetrix są darmowe, pokazują czas ładowania, liczbę zapytań HTTP i rozmiar strony. Google PageSpeed Insights dodaje metryki Core Web Vitals.

Metodyka testowania:

• Proszę wybrać jedną konkretną lokalizację serwera testowego (na przykład Frankfurt dla europejskiej publiczności) i trzymać się jej
• Proszę wykonać trzy pomiary szybkości strony głównej w odstępie minuty i wziąć średnią
• Proszę wyłączyć JEDNĄ podejrzaną wtyczkę i powtórzyć pomiary
• Proszę porównać liczbę zapytań HTTP przed i po, ta metryka jest często bardziej wymowna niż sekundy

Ważne: proszę testować w godzinach minimalnego obciążenia. Jeśli strona jest komercyjna i stale przebywają na niej odwiedzający, proszę nie eksperymentować na żywym serwerze, tylko sklonować go na subdomenę wpclone i testować na kopii. Wtyczka Duplicator radzi sobie z zadaniem klonowania w ciągu kilku minut.

Osobny scenariusz to konflikt wtyczek. Potężna, ale ciężka wtyczka do subskrypcji może jednocześnie zwiększać konwersję i spowalniać stronę. Tutaj decyzję podejmuje się na podstawie stosunku „wzrost konwersji / utrata szybkości". Jeśli spowolnienie o ułamki sekundy daje zauważalny przyrost subskrybentów, jest tego warte. Jeśli sekundy dla ułamków procenta, nie.

Czyszczenie krok po kroku: od audytu do usunięcia

Przechodzimy do praktyki. Sekwencja działań jest sprawdzona na dziesiątkach stron.

Krok 1. Pełna kopia zapasowa. Przed jakimkolwiek czyszczeniem proszę wykonać kopię zapasową strony, plików i bazy danych. Sprawdzi się Solid Backups (wcześniej BackupBuddy) lub narzędzie do backupu dostarczane przez hosting. Kopia zapasowa to nie rekomendacja, a obowiązkowy warunek, jeśli strona przynosi dochód.

Krok 2. Audyt. Proszę otworzyć listę wtyczek i przejść przez każdą z trzema pytaniami:

• Jakie konkretne zadanie ona rozwiązuje?
• Kiedy ostatnio świadomie użyłem/am jej funkcjonalności?
• Co stanie się ze stroną, jeśli ją usunę?

Proszę sporządzić trzy listy: „Zostawić", „Pod znakiem zapytania", „Usunąć".

Krok 3. Dezaktywacja i testowanie. Proszę wyłączać wtyczki z listy „Pod znakiem zapytania" pojedynczo. Po każdej dezaktywacji szybki przegląd strony: czy nie popsuł się układ, czy działają formularze, czy nie zniknęły krytyczne elementy. Proszę trzymać wtyczkę wyłączoną przez 48-72 godziny, w tym czasie zauważą Państwo, jeśli coś pójdzie nie tak.

Krok 4. Pełne usunięcie. Gdy są Państwo pewni, że wtyczka nie jest potrzebna, proszę ją usunąć, a nie tylko dezaktywować. Większość wtyczek podczas usuwania przez standardowy interfejs WordPressa sprząta po sobie, ale niektóre zostawiają tabele w bazie danych. Po masowym czyszczeniu warto uruchomić WP-Optimize lub podobne narzędzie do czyszczenia pozostałości danych, osierocone wiersze w wp_options i wp_postmeta mogą latami leżeć jako martwy balast.

Krok 5. Końcowy pomiar. Po zakończeniu czyszczenia proszę powtórzyć test szybkości. Proszę porównać liczbę zapytań HTTP przed i po, najprawdopodobniej zobaczą Państwo dwucyfrową redukcję. Proszę zapisać wynik: te liczby przydadzą się, gdy za pół roku ręka znów sięgnie, by zainstalować „jeszcze jedną darmową wtyczkę".

Wideoporadnik czyszczenia

Temat jest obszerny i czasem łatwiej raz zobaczyć proces, niż czytać instrukcję. Na tym filmie pokazano pełne czyszczenie strony WordPress z nieużywanych motywów, wtyczek i stron:

⁉️🤔 Często zadawane pytania

Jaka liczba wtyczek do WordPressa jest uważana za „normalną"?

Nie ma uniwersalnej liczby. Wizytówka firmowa z pięcioma wtyczkami może działać idealnie, a duży portal z trzydziestoma, działać wolno. Proszę kierować się nie liczbą, a jakością kodu i wpływem na szybkość. Jeśli każda wtyczka rozwiązuje konkretne zadanie biznesowe i nie tworzy konfliktów, może ich być nawet dwadzieścia. Sygnał alarmowy to sytuacja, gdy nie mogą Państwo wymienić funkcji wszystkich wtyczek z pamięci.

Czy bezpiecznie jest usunąć wtyczkę, której nie używałem/am od roku?

Tak, w absolutnej większości przypadków. Ale najpierw proszę ją dezaktywować na 2-3 dni i przejść się po stronie, sprawdzić, czy nie popsuła się jakaś funkcjonalność. Niektóre wtyczki zostawiają shortkody w tekście wpisów, po usunięciu wyświetlą się one jako zwykły tekst w nawiasach kwadratowych. Jeśli zauważą Państwo coś takiego, proszę albo przywrócić wtyczkę, albo ręcznie wyczyścić shortkody z wpisów.

Co zrobić ze starymi wtyczkami, których nie ma już w repozytorium WordPressa?

Jeśli wtyczka została usunięta z oficjalnego repozytorium i nie była aktualizowana od ponad dwóch lat, proszę usuwać bez wahania. Brak aktualizacji oznacza brak poprawek bezpieczeństwa. Wyjątek stanowi specjalistyczna wtyczka od sprawdzonego dewelopera, która jest aktualizowana poza wordpress.org.

Czy usunięcie wtyczki może uszkodzić bazę danych strony?

Poprawnie napisana wtyczka podczas usuwania powinna zaproponować wyczyszczenie swoich danych. Ale w praktyce nie wszyscy deweloperzy przestrzegają standardów. Dlatego przed masowym czyszczeniem, kopia zapasowa. Po usunięciu można przepuścić WP-Optimize lub Advanced Database Cleaner, aby usunąć osierocone tabele i wiersze.

Czy trzeba zostawiać nieużywane wtyczki ze względu na „historię" lub „bo może się przydadzą"?

Nie. Wtyczka, która „kiedyś się przyda", z ogromnym prawdopodobieństwem nie przyda się nigdy. A jeśli nawet się przyda, zainstalują Państwo świeżą wersję, a nie tę, która przeleżała dezaktywowana dwa lata i jest beznadziejnie przestarzała. Proszę przechowywać listę interesujących wtyczek w zakładkach przeglądarki lub pliku tekstowym, a nie na serwerze produkcyjnym.

Czas zrobić porządek: co zrobić natychmiast po przeczytaniu

Czyszczenie wtyczek to nie jednorazowa akcja, a nawyk. Proszę przeprowadzać audyt raz na kwartał: w 20 minut przejdą Państwo listę, usuną paru kandydatów i sprawdzą metryki szybkości. To ta sama higiena co tworzenie kopii zapasowych, tylko jeszcze łatwiej o niej zapomnieć.

Macierz do szybkich decyzji:

• Wtyczki nie otwierano od pół roku i nie wiadomo, po co jest, usunąć
• Wtyczka-kombajn z jedną używaną funkcją, zastąpić lekkim odpowiednikiem
• Wtyczka do bezpieczeństwa / cache’owania / konwersji, która realnie działa, zostawić i zaktualizować
• Wtyczka „na przyszłość", usunąć, zapisać nazwę w notatkach

Po zrobieniu porządku proszę utrwalić rezultat: skonfigurować cache’owanie. Bez niego nawet idealnie wyczyszczona strona nie ujawni swojego potencjału szybkości. Zamknęli Państwo gestalt z wtyczkami, czas otworzyć następny.